Mục lục
Điện thoại thông minh ngày càng có nhiều ứng dụng phục vụ cho công việc và cuộc sống.
Chúng ta có thể dùng ứng dụng để nhắn tin, gọi điện, học tập, mua sắm, xem bản đồ, thanh toán, làm việc, giải trí và thực hiện nhiều dịch vụ trực tuyến.
Nhưng sau một thời gian sử dụng, điện thoại có thể xuất hiện rất nhiều ứng dụng mà chính người dùng cũng không còn nhớ mình đã cài từ lúc nào.
Có những ứng dụng chỉ sử dụng một lần rồi bỏ quên. Có ứng dụng không còn cần thiết. Một số ứng dụng liên tục gửi thông báo. Cũng có trường hợp người dùng cấp quá nhiều quyền cho ứng dụng mà không để ý.
Vì vậy, biết quản lý ứng dụng cũng là một kỹ năng số quan trọng.
Bạn không nhất thiết phải là người am hiểu công nghệ. Chỉ cần biết một số thao tác cơ bản, điện thoại sẽ trở nên gọn gàng và dễ sử dụng hơn.
1. Ứng dụng trên điện thoại là gì?
Ứng dụng, thường gọi là app, là những chương trình được cài đặt trên điện thoại để thực hiện một hoặc nhiều chức năng.
Ví dụ:
Ứng dụng gọi điện.
Ứng dụng nhắn tin.
Ứng dụng ngân hàng.
Ứng dụng bản đồ.
Ứng dụng mua sắm.
Ứng dụng học tập.
Ứng dụng xem video.
Ứng dụng chụp và chỉnh sửa ảnh.
Mỗi ứng dụng có một mục đích riêng.
Điều quan trọng là người dùng nên biết mình đang cài ứng dụng gì và ứng dụng đó dùng để làm gì.
Không nên cài một ứng dụng chỉ vì thấy người khác giới thiệu mà chưa tìm hiểu.
2. Chỉ cài ứng dụng từ nguồn đáng tin cậy
Khi cần cài một ứng dụng mới, hãy ưu tiên cửa hàng ứng dụng chính thức trên thiết bị.
Với điện thoại Android, thông thường người dùng sẽ sử dụng Google Play.
Với iPhone, người dùng thường sử dụng App Store.
Tránh tải và cài các tệp ứng dụng từ những website không rõ nguồn gốc nếu bạn không hiểu rõ về chúng.
Một tệp được gửi qua tin nhắn với nội dung:
“Cài ứng dụng này để nhận quà.”
hoặc:
“Cài ứng dụng này để xem thông tin.”
không có nghĩa là ứng dụng đó an toàn.
Nếu nguồn cung cấp không rõ ràng, hãy thận trọng.
3. Kiểm tra tên ứng dụng trước khi cài
Có những ứng dụng có tên gần giống nhau.
Ví dụ một ứng dụng nổi tiếng có thể có nhiều ứng dụng khác sử dụng tên tương tự.
Trước khi cài, hãy kiểm tra:
Tên ứng dụng.
Biểu tượng.
Nhà phát triển.
Số lượt tải.
Đánh giá.
Nội dung mô tả.
Các quyền mà ứng dụng yêu cầu.
Đừng chỉ nhìn vào biểu tượng rồi bấm cài đặt.
Một vài giây kiểm tra trước khi cài có thể giúp tránh nhầm ứng dụng.
4. Không phải ứng dụng nào cũng cần cài
Điện thoại có thể chứa rất nhiều ứng dụng, nhưng điều đó không có nghĩa là càng nhiều ứng dụng càng tốt.
Nếu một ứng dụng chỉ được sử dụng một lần rồi không dùng nữa, bạn có thể cân nhắc gỡ bỏ.
Ví dụ:
Bạn tải một ứng dụng để thử một chức năng.
Sau vài tháng, ứng dụng đó không còn được sử dụng.
Nếu không có nhu cầu giữ lại, có thể xem xét gỡ bỏ.
Điện thoại ít ứng dụng không cần thiết sẽ dễ quản lý hơn.
5. Gỡ ứng dụng không còn sử dụng
Định kỳ kiểm tra điện thoại và xem những ứng dụng nào không còn cần thiết.
Bạn có thể bắt đầu bằng những ứng dụng:
Không nhớ đã cài khi nào.
Không sử dụng trong thời gian dài.
Chỉ cài để thử.
Không còn phục vụ nhu cầu hiện tại.
Tuy nhiên, trước khi gỡ, hãy chắc chắn ứng dụng đó không chứa dữ liệu mà bạn cần.
Nếu ứng dụng liên quan đến tài khoản hoặc dữ liệu quan trọng, hãy kiểm tra trước khi xóa.
Xóa ứng dụng không nhất thiết đồng nghĩa với xóa tài khoản.
Đây là hai việc khác nhau.
6. Phân biệt “gỡ ứng dụng” và “xóa tài khoản”
Đây là điều nhiều người dễ nhầm.
Ví dụ bạn có một tài khoản trên một dịch vụ nào đó.
Nếu bạn gỡ ứng dụng khỏi điện thoại, tài khoản có thể vẫn tồn tại trên hệ thống của dịch vụ.
Ngược lại, nếu bạn xóa tài khoản, dữ liệu và quyền truy cập có thể bị ảnh hưởng tùy chính sách của dịch vụ.
Vì vậy, nếu mục đích chỉ là:
“Tôi không muốn ứng dụng xuất hiện trên điện thoại nữa.”
thì gỡ ứng dụng có thể là việc cần làm.
Còn nếu muốn ngừng sử dụng hoàn toàn một dịch vụ, cần tìm hiểu riêng về quy trình xóa hoặc đóng tài khoản.
7. Sắp xếp ứng dụng trên màn hình
Khi có quá nhiều ứng dụng, việc tìm kiếm có thể trở nên khó khăn.
Bạn có thể sắp xếp những ứng dụng thường dùng ở vị trí dễ tìm.
Ví dụ:
Màn hình chính:
Điện thoại.
Tin nhắn.
Danh bạ.
Camera.
Lịch.
Màn hình tiếp theo:
Công việc.
Học tập.
Giải trí.
Tùy điện thoại, bạn cũng có thể tạo thư mục.
Ví dụ:
Công việc
Gia đình
Mua sắm
Học tập
Cách sắp xếp này giúp màn hình điện thoại bớt lộn xộn.
8. Không nên để quá nhiều ứng dụng ngoài màn hình chính
Một lỗi khá phổ biến là cài ứng dụng nào xong cũng đưa biểu tượng ra màn hình chính.
Sau một thời gian, màn hình có thể xuất hiện hàng chục biểu tượng.
Khi đó, việc tìm một ứng dụng cần dùng lại mất nhiều thời gian.
Bạn chỉ nên để những ứng dụng thường xuyên sử dụng ở vị trí thuận tiện.
Những ứng dụng ít dùng có thể để trong danh sách ứng dụng hoặc thư mục.
Mục tiêu không phải là làm màn hình thật đẹp.
Mục tiêu là:
Mở điện thoại lên và tìm được thứ mình cần một cách nhanh chóng.
9. Kiểm tra quyền của ứng dụng
Đây là một kỹ năng rất quan trọng liên quan đến quyền riêng tư.
Một ứng dụng có thể yêu cầu quyền truy cập như:
Camera.
Micro.
Vị trí.
Danh bạ.
Ảnh và video.
Tệp trên điện thoại.
Thông báo.
Trước khi cấp quyền, hãy suy nghĩ:
Ứng dụng này có thực sự cần quyền đó để hoạt động không?
Ví dụ, một ứng dụng chụp ảnh có thể cần camera.
Nhưng nếu một ứng dụng đơn giản không liên quan đến việc gọi điện lại yêu cầu quyền truy cập danh bạ, bạn nên xem xét lý do.
Tên menu có thể khác nhau tùy điện thoại, nhưng thường có thể tìm trong:
Cài đặt → Quyền riêng tư / Quyền → Quyền ứng dụng
10. Không cấp quyền chỉ vì ứng dụng yêu cầu
Khi mở một ứng dụng mới, có thể xuất hiện thông báo:
“Cho phép ứng dụng truy cập…”
Nhiều người có thói quen bấm:
Cho phép
ngay lập tức.
Thay vào đó, hãy đọc yêu cầu.
Nếu bạn không hiểu tại sao ứng dụng cần quyền đó, có thể tìm hiểu thêm trước khi quyết định.
Một ứng dụng có thể vẫn hoạt động bình thường dù không được cấp một số quyền không cần thiết.
Quyền truy cập là một phần quan trọng trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
11. Quản lý thông báo của ứng dụng
Có những ứng dụng gửi thông báo rất thường xuyên:
“Có tin mới!”
“Bạn có thể thích sản phẩm này!”
“Khuyến mãi hôm nay!”
“Hãy mở ứng dụng!”
Nếu có quá nhiều thông báo, điện thoại sẽ liên tục rung hoặc phát âm thanh.
Bạn có thể kiểm tra phần thông báo trong cài đặt và tắt những loại thông báo không cần thiết.
Ví dụ:
Bạn muốn nhận thông báo tin nhắn quan trọng.
Nhưng không nhất thiết phải nhận mọi thông báo quảng cáo.
Quản lý thông báo giúp điện thoại bớt làm phiền và bạn dễ tập trung hơn.
12. Cập nhật ứng dụng khi cần thiết
Các nhà phát triển thường phát hành phiên bản mới của ứng dụng.
Bản cập nhật có thể bao gồm:
Sửa lỗi.
Cải thiện hoạt động.
Bổ sung chức năng.
Cải thiện khả năng tương thích.
Các thay đổi liên quan đến bảo mật.
Vì vậy, bạn nên kiểm tra ứng dụng định kỳ và cập nhật từ nguồn chính thức khi phù hợp.
Tuy nhiên, không nên cài các bản cập nhật được gửi dưới dạng tệp lạ từ những nguồn không rõ ràng chỉ vì ai đó yêu cầu.
Một tình huống rất thường gặp
Hãy thử hình dung chiếc điện thoại của bạn sau vài năm sử dụng.
Màn hình có:
Ứng dụng A
Ứng dụng B
Ứng dụng C
Ứng dụng D
và rất nhiều ứng dụng khác.
Bạn không còn nhớ:
Ứng dụng nào đang sử dụng.
Ứng dụng nào không dùng nữa.
Ứng dụng nào được phép truy cập danh bạ.
Ứng dụng nào đang gửi thông báo.
Đây là lúc nên dành khoảng 15–20 phút để kiểm tra lại.
Bạn không cần làm tất cả trong một lần.
Có thể bắt đầu từ những ứng dụng ít sử dụng nhất.
5 bước đơn giản để “dọn dẹp” điện thoại
Bạn có thể thực hiện theo thứ tự:
Bước 1: Xem lại các ứng dụng
Mở danh sách ứng dụng và xem những gì đang được cài.
Bước 2: Gỡ ứng dụng không cần thiết
Xóa những ứng dụng không còn sử dụng sau khi kiểm tra dữ liệu cần thiết.
Bước 3: Sắp xếp màn hình
Đưa những ứng dụng thường dùng về vị trí dễ tìm.
Bước 4: Kiểm tra quyền
Xem những ứng dụng nào đang được cấp quyền quan trọng.
Bước 5: Kiểm tra thông báo
Tắt những thông báo không cần thiết.
Chỉ với vài bước, chiếc điện thoại có thể trở nên dễ sử dụng hơn rất nhiều.
Khi nào không nên tự ý gỡ ứng dụng?
Không phải ứng dụng nào bạn không nhận ra cũng nên xóa ngay.
Một số ứng dụng có thể liên quan đến:
Hệ thống điện thoại.
Chức năng phần cứng.
Dịch vụ của nhà sản xuất.
Ứng dụng mà người khác trong gia đình đang sử dụng.
Dữ liệu mà bạn chưa sao lưu.
Nếu không biết một ứng dụng dùng để làm gì, hãy tìm hiểu trước.
Không nên xóa chỉ vì tên ứng dụng nghe lạ.
Ứng dụng miễn phí không có nghĩa là không có rủi ro
Một ứng dụng miễn phí có thể có quảng cáo hoặc yêu cầu một số quyền để cung cấp chức năng.
Vì vậy, trước khi cài đặt, hãy xem:
Ứng dụng làm gì?
Ai phát triển?
Yêu cầu những quyền nào?
Có cần thiết cho nhu cầu của mình không?
Không nên cài ứng dụng chỉ vì dòng chữ:
“Miễn phí.”
Cẩn thận với ứng dụng được gửi qua Zalo, Facebook hoặc tin nhắn
Nếu một người gửi cho bạn một tệp và nói:
“Cài cái này đi.”
hãy kiểm tra trước.
Đặc biệt nếu họ nói:
“Cài để nhận tiền.”
“Cài để xác minh tài khoản.”
“Cài để nhận quà.”
“Cài để xem thông tin.”
thì càng cần thận trọng.
Không nên cài ứng dụng không rõ nguồn gốc chỉ vì một lời hướng dẫn từ người lạ.
Nếu liên quan đến tài khoản ngân hàng, tài khoản trực tuyến hoặc thông tin cá nhân, hãy kiểm tra từ nguồn chính thức.
Quản lý ứng dụng cũng là bảo vệ điện thoại
Khi chúng ta biết:
Cài ứng dụng đúng nguồn.
Gỡ ứng dụng không cần thiết.
Kiểm tra quyền.
Quản lý thông báo.
Cập nhật ứng dụng.
Không cài tệp lạ.
thì chúng ta đang chủ động hơn trong việc bảo vệ thiết bị.
Đây không phải là việc dành riêng cho người am hiểu công nghệ.
Bất kỳ người sử dụng điện thoại thông minh nào cũng có thể thực hiện từng bước.
5 câu hỏi nên tự hỏi trước khi cài một ứng dụng
Trước khi nhấn nút Cài đặt, hãy thử hỏi:
1. Ứng dụng này dùng để làm gì?
2. Tôi có thực sự cần không?
3. Ai là nhà phát triển?
4. Ứng dụng yêu cầu những quyền gì?
5. Tôi tải ứng dụng từ nguồn nào?
Nếu không trả lời được những câu hỏi cơ bản này, hãy dành thêm thời gian tìm hiểu.
Bài tập thực hành hôm nay
Hãy mở điện thoại của bạn và thử thực hiện:
1. Tìm một ứng dụng đã lâu không sử dụng.
2. Kiểm tra ứng dụng đó có còn cần thiết không.
3. Nếu không cần, kiểm tra dữ liệu trước khi gỡ.
4. Chọn một ứng dụng thường xuyên sử dụng và kiểm tra quyền truy cập.
5. Kiểm tra danh sách thông báo và tắt những thông báo không cần thiết.
Bạn không cần phải thay đổi quá nhiều.
Chỉ cần thực hiện một vài thao tác để bắt đầu hình thành thói quen quản lý điện thoại.
Kết luận
Điện thoại thông minh sẽ càng hữu ích khi chúng ta biết cách quản lý nó.
Một chiếc điện thoại có hàng trăm ứng dụng chưa chắc đã tiện lợi.
Ngược lại, một chiếc điện thoại được sắp xếp hợp lý, chỉ giữ những ứng dụng cần thiết và được kiểm soát quyền truy cập sẽ dễ sử dụng hơn.
Hãy hình thành một số thói quen đơn giản:
Cài đúng nguồn – dùng có chọn lọc – kiểm tra quyền – quản lý thông báo – cập nhật phù hợp – gỡ ứng dụng không cần thiết.
Đó đều là những kỹ năng số rất thiết thực mà mỗi người có thể tự thực hiện ngay trên chiếc điện thoại của mình.
Mỗi Ngày Một Kỹ Năng Số
Nâng cao kỹ năng số không phải lúc nào cũng là học một ứng dụng mới.
Đôi khi, đó là việc hiểu rõ những gì đang có trên chiếc điện thoại của mình và biết cách quản lý chúng.
Mỗi ngày dành một ít thời gian kiểm tra, sắp xếp và bảo vệ thiết bị sẽ giúp chúng ta sử dụng công nghệ chủ động hơn.
Mỗi ngày một kỹ năng nhỏ – từng bước nâng cao kỹ năng số cho mỗi người dân.
